HAKKIMIZDA

Çerkes Araştırmaları Grubu, Türkiye’de Çerkes araştırmalarının akademik bir çalışma alanı olarak oluşması ve genel anlamda Kafkasya Araştırmaları’nın bütünleyici bir parçası olarak gelişmesi için, 2011 yılının Şubat ayında Murat Topçu-Papşu ve Zeynel Abidin Besleney’in girişimiyle kuruldu.

Çerkes Araştırmaları Grubu etkinliklerine 9 Nisan 2011’de İstanbul Beyoğlu’nda bulunan Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü’nün ev sahipliğinde düzenlenen “Kavramsal Açıdan Diasporik Siyaset ve Türkiye Çerkesleri Örneği” paneliyle başladı. Panelde Kanada York Üniversitesi’nden sosyolog ve siyaset bilimci Nergis Canefe diasporaların özelliklerini, göçmen topluluklarıyla farklarını, siyaset stratejilerini karşılaştırmalı örneklerle açıklarken, Londra Üniversitesi Doğu ve Afrika Çalışmaları Okulu’nda (SOAS) doktora öğrencisi olan Zeynel Abidin Besleney 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar Çerkes diasporasının Osmanlı/Türkiye siyasi yaşamındaki faaliyetleri başlıklı bir sunum yaptı.

Çerkes Araştırmaları, sivil toplum örgütleriyle işbirliği çerçevesinde 30 Ocak-14 Mayıs 2016 tarihleri arasında İstanbul Kafkas Kültür Derneği’nde (İKKD) “Kafkasya & Çerkes Çalışmaları Dersleri” başlıklı bir eğitim programı gerçekleştirdi.

2015 Eylül ayında yayın hayatına başlayan Kafkasya Çalışmaları – Sosyal Bilimler Dergisi / Journal of Caucasian Studies (JOCAS) ile akademik alanda çalışmalara yoğunlaştı.

Çerkes Araştırmaları Grubu’nun kuruluşundan beri taşıdığı, araştırmacıların bilgiye erişimini kolaylaştırma misyonu gereği kurduğu ve Murat Topçu-Papşu’nun yönettiği cerkesrastirmalari.com sitesi 2020 yılında Kafkasoloji Araştırmaları Derneği’nin işbirliğiyle daha kullanıcı dostu, kolay erişilebilir ve daha zengin içerikli bir veri tabanına dönüşerek, Çerkes araştırmaları alanında temel kaynakları bir platformda toplama amacıyla yeniden organize oldu.

Neden Çerkes Araştırmaları?

Sovyet sonrası dönemde özellikle Batı Avrupa ve Amerikan akademik dünyalarında multi-disipliner bir çalışma alanı olarak oluşmaya başlayan Kafkasya Araştırmaları, Kafkasya kökenli yoğun bir nüfusun yaşadığı Türkiye’de yirmi yıldan fazla süre geçmesine rağmen bilinen tarihi ve siyasi nedenlerden dolayı olması gereken noktaya gelemedi.

Kafkasya zengin etno-linguistik yapısı, jeostratejik önemi, yaşanan çatışmalar ve savaşlar nedeniyle son yıllarda daha sık gündemde yer almaya başladı, bundan sonra da alacağı kuşkusuzdur. Buna bağlı olarak bugün dünyada “Kafkasya Araştırmaları” genel başlığı altında bu bölgede yer alan devlet ve halkların tarihleri, coğrafyaları, siyasi ve demografik yapıları araştırılıyor, bu alanlarda evrensel bilgi birikimine katkıda bulunuluyor, bu bölgeler ve halkları dünyaya tanıtılıyor. 

1860’larda yaşadığı savaş ve sürgün felaketlerinin sosyo-psikolojik etkilerini henüz üzerinden atmaya başlayan, Batı Kafkasya’nın otokton halkı olmasına rağmen nüfusunun büyük çoğunluğu başta Türkiye ve Ortadoğu ülkeleri olmak üzere diasporada yaşayan Çerkes halkına dair Kafkasya dışında yapılan profesyonel araştırma ve çalışmalar ise hem yetersiz hem de karmaşık bir görüntü veriyor.

Çerkes Araştırmaları Grubu bu durum tespitinden hareketle hem Türkiye’de hem de dünyada Çerkes dili, kültürü, tarihi ve güncel siyaseti alanlarındaki boşluğu doldurma çabalarına katkıda bulunmak amacıyla oluştu. Bu amacına atölye çalışmaları, toplantı, panel ve seminerler düzenleyerek, internet ve basılı yayın yoluyla ulaşmak isteyen grup Çerkesler, Kafkasya, etnisite ve milliyetçilik gibi konularda çalışan sosyal bilimciler başta olmak üzere sivil toplum kuruluşlarını, hem Çerkeslerin hem de Türkiye’de yaşayan farklı etnik grupların kültürel ve siyasal aktivistleriyle birlikte yerel ve ulusal kanaat önderlerini ulaşmak istediği hedef kitle olarak görür.

Çerkes Araştırmaları Grubu’nun nihai hedefi Çerkes Araştırmaları’nin akademik bir çalışma alanı olarak oluşması ve genel anlamda Kafkasya Araştırmaları’nın bütünleyici bir parçası olarak gelişmesidir. Bu hedef doğrultusunda grup, Türkiye’de yaşayan tüm etnik-dilsel ve inanç gruplarının ortak vatandaşlık hukuku üzerinden kültür ve kimliklerini koruyarak geleceğe taşıma çabalarını destekler ve katkıda bulunmaya çalışır.

tr_TRTurkish